In een overvolle trein

Het is herfstvakantie. De trein zit bomvol, vele mensen genieten van een gratis treinkaartje. Met een dierbare vriendin reis ik terug vanuit de Randstad naar het Noorden. We kijken terug op een gezellige trip samen.

Een moeder en haar dochtertje komen binnen met veel jolig lawaai. Een schattig meisje van een jaar of negen, lange bruine krullen en bolle wangetjes. Ik hoor ze luid praten, een beetje opgewonden maar ook vrolijk. Ze raken aan de praat met andere ouders en kinderen.

“Ik zeg niets, maar ik kijk wel”

Een half uurtje later passeren we Zwolle . Dan horen we ineens kabaal. Dezelfde vrolijke moeder sleurt haar dochtertje door de coupe, de deuren door,  naar het balkon. We horen het meisje huilen en de moeder schreeuwen. Het hele treinstel valt stil. Een vrouw kijkt me bleek aan en iedereen blijft zitten, in onmacht. “Dit kan ik niet laten gebeuren”, fluister ik. Mijn vriendin en ik overleggen zachtjes. Wat  doe je nou dan?  De moeder maakt een erg gespannen indruk. Als je je nu erin mengt, moet het meisje het later nog meer bezuren, vrezen we. Maar niets doen is ook geen optie voor me. Als ik de moeder weer hoor schreeuwen en haar dochtertje zie vastpakken, vind ik het genoeg. Ik sta op en been naar het balkon. Dan trek ik de deur open. Ik besluit heel dicht bij de moeder en dochter te gaan staan, klaar om in te grijpen. Ik zeg niets, maar ik kijk wel. Ik neem me voor om er tussen te komen als ik haar ook maar een uithaal naar het meisje zie maken. Ik kan haar nu niet laten barsten.

“Je hebt geluk, mijn moeder sloeg me veel harder”

Moeder lijkt even van haar stuk en laat haar dochtertje los. Begint een heel verhaal. “Zie je nu wel,” zegt ze tegen haar dochtertje. “ Nu kijkt die mevrouw ook al naar ons. Ik moest jou wel vastpakken, want je luistert niet.”
Ze vertelt over haar moeder, die haar veel harder sloeg. Dat het meisje geluk heeft dat ze niet zo hard slaat en dat ze nooit meer samen leuke dingen zullen doen.  Omdat ze zo'n stout kind is. Het meisje jammert aan een stuk door en fluistert dat ze pijn heeft. Ze zegt dat ze lief voor haar moeder wil zijn. Het meisje smeekt en het gesprek gaat op zachtere toon zeker een kwartier door, met hetzelfde patroon. Daar sta ik naast.  Ik blijf staan. Langzaam worden ze rustiger, hoewel het meisje erg overstuur is en pas na een tijdje ook wat rustiger wordt.

Onze halte nadert en we stappen uit. We laten de moeder en  haar dochtertje achter op dat balkon. We praten er nog lang over door. Het heeft ons flink te pakken.

Kwestie van onmacht

Kindermishandeling komt veel voor en meestal is het niet direct zichtbaar. Het is vrijwel altijd een kwestie van onmacht, ook in dit geval twijfel ik niet dat moeder en dochter van elkaar houden. Het stopt nooit vanzelf en het is ook niet eenvoudig op te lossen. Het begint bij erkennen dat er iets mis is. Het is moeilijk als omstander iets te doen, maar dat er iets moest gebeuren, dat was hier wel duidelijk. Hopelijk zorgde mijn interventie ervoor dat de moeder 's avonds of de volgende dag naar zichzelf kijkt, door de ogen van een omstander. Dat ze besluit hulp te zoeken.  Het leidt geen twijfel dat de moeder van haar dochtertje houdt. Wel heb ik het ernstige vermoeden dat dit geen incident was. De patronen leken daarvoor te duidelijk, de reacties van het meisje te doordacht. Ze was te sterk gericht op het tot rust brengen van haar moeder. Ik ben blij dat ik erbij ben gaan staan en hoop dat ik een nog zwaardere mishandeling heb voorkomen. Voor het werkelijk escaleert en de band tussen moeder en dochter onherstelbaar is beschadigd.

Durf iets te doen

Het is lastig om iets te doen als je je in zo’n situatie bevindt. Ook voor mij. Ook al weet ik door mijn werk elke dag weer waarom het zo belangrijk is om iets te doen. Dat niets doen echt  geen optie is. Wees je er van bewust  dat laten weten dat je er bent, dat je ze ziet, een eerste stap kan zijn naar verbetering. Naar een oplossing.  Je moet het wel durven en doen. Slachtoffers van kindermishandeling vertellen als ze volwassen zijn dat het niet ingrijpen van omstanders bevestigde dat geweld normaal is. Of dat het ook gewoon hun schuld was dat het er thuis zo aan toe ging. Ik koos voor deze aanpak, in dit geval. Gewoon erbij gaan staan.

Laat ze niet barsten! Week tegen kindermishandeling 2015

Opgroeien in een thuis waar geweld aan de orde van de dag is, heeft invloed op de rest van je leven. Verwaarlozing, schreeuwen, ruzies, slaan en seksueel geweld, dagelijks leven in Nederland zo’n 119.000 kinderen  in een stil taboe. Het Kopland ontwikkelde 3 korte speelfilms: Blauw, Elle est Belle en Konijn vormen de trilogie STIL. De films gaan deze week in première. En ik kan niet wachten! Op de Dag tegen Kindermishandeling: 20 november 2015. Het nationale thema van deze dag en deze week is “laat ze niet barsten”.  Met deze films zet Het Kopland een stap naar de omstanders toe: drie situaties over jong zijn en leven in de stille wereld van huiselijk geweld. De buitenwereld staat letterlijk buiten. We willen ervoor zorgen dat erover gesproken wordt.

Ik wil je vragen: zet die stap. Merk je in je omgeving dat een kind zich niet veilig voelt thuis? Is je buurjongetje laat wakker door de ruzies van zijn vader en moeder? Zit er een leerling in je klas waarvan je vermoedt dat ze niet voor niets elke dag nog lang blijft hangen op het schoolplein? Doe iets: laat weten dat je er bent.  Al ga je er alleen maar bij staan. Laat ze niet barsten!

november 2015

Vragen of weten wat je kunt doen? Bel Veilig Thuis: 0800 - 2000

Contact

Stichting
Het Kopland

Receptie & Centrale intake
t 050 599 14 20

Centraal kantoor:
Antillenstraat 9
9714 JT Groningen
info@hetkopland.nl

Centrale aanmelding & intake
intake@hetkopland.nl

Kamer van Koophandel: 56822367

Dak boven je hoofd?

Informatiepunt (z)Onderdak,
t 0800 0200 141 (Groningen)

Dag en nacht gratis bereikbaar.

Tijdens kantooruren:
Centrale intake en aanmelding
t 050 - 599 1420

intake@hetkopland.nl

Hulp & advies
bij huiselijk geweld

In geval van nood, altijd: t 112
Geen nood, wel politie: t 0900 8844

Veilig Thuis Groningen:
t 0800 - 2000
info@veiligthuisgroningen.nl